Giá cà phê và giá cao su thường biến động rõ rệt theo từng giai đoạn trong năm, do đây là mặt hàng nông sản gắn chặt với chu kỳ thu hoạch. Hiểu rõ tính thời vụ của hai mặt hàng này giúp nhà đầu tư dự liệu trước những giai đoạn giá dễ biến động mạnh, thay vì bị động trước mỗi đợt tăng giảm.
1. Chu kỳ thu hoạch cà phê và tác động đến giá
Hạt cà phê Robusta thường vào vụ thu hoạch chính từ khoảng tháng 10 đến tháng 1 năm sau. Trong giai đoạn thu hoạch rộ, nguồn cung tăng mạnh, tạo áp lực khiến giá có xu hướng đi ngang hoặc giảm nhẹ so với các tháng còn lại trong năm. Ngược lại, vào giai đoạn cuối vụ hoặc trước khi vào vụ mới, nguồn cung trong dân và đại lý thu mua giảm dần, giá có xu hướng nhạy cảm hơn với các thông tin về thời tiết hoặc sản lượng dự kiến của vụ tới.

Vụ thu hoạch cà phê chính tại Tây Nguyên thường kéo dài từ tháng 10 đến tháng 1
Theo dõi giá cà phê hôm nay bao nhiêu để có thể kịp thời điều chỉnh danh mục đầu tư.
2. Chu kỳ khai thác mủ cao su và yếu tố thời tiết theo mùa
Khác với cà phê thu hoạch tập trung theo vụ, cao su được khai thác gần như quanh năm thông qua hoạt động cạo mủ định kỳ, nhưng sản lượng vẫn biến động rõ rệt theo mùa. Yếu tố tác động lớn nhất là mùa thay lá của cây cao su, thường diễn ra từ khoảng tháng 12 đến tháng 3. Lúc này, doanh nghiệp và nông dân chủ động ngừng cạo mủ để cây phục hồi, khiến sản lượng sụt giảm mạnh và mang tính chu kỳ dự đoán được.
Bên cạnh đó, vào mùa mưa, hoạt động cạo mủ cũng có thể bị gián đoạn tạm thời do mưa lớn ảnh hưởng đến quy trình thu gom, tuy mang tính ngắn hạn và ít dự đoán trước hơn so với mùa thay lá. Cả hai giai đoạn này đều có thể khiến nguồn cung ngắn hạn giảm và hỗ trợ giá tăng, trong khi giai đoạn sản lượng cao điểm (thường rơi vào khoảng tháng 3-4 và tháng 10-11) lại tạo áp lực ngược lại lên giá.
Theo dõi giá cao su trực tuyến để có thể kịp thời điều chỉnh danh mục đầu tư
3. Nhà đầu tư nên vận dụng thông tin mùa vụ thế nào
Hiểu rõ chu kỳ mùa vụ giúp nhà đầu tư đặt biến động giá trong bối cảnh phù hợp, thay vì phản ứng thái quá với mỗi đợt tăng giảm ngắn hạn trùng với giai đoạn thời vụ dự kiến. Mức giảm giá cà phê vào chính vụ thu hoạch thường mang tính quy luật hàng năm, khác với một đợt giảm giá bất thường ngoài chu kỳ do yếu tố cung cầu đột biến.
Nhà đầu tư quan tâm đến nhóm cổ phiếu nông nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê và cao su, có thể theo dõi lịch mùa vụ hàng năm song song với diễn biến giá hàng ngày. Đây là cơ sở giúp phân biệt những biến động mang tính mùa vụ, có tính quy luật với những thay đổi thực sự trong cung – cầu, từ đó đánh giá sát hơn triển vọng của doanh nghiệp.
Với doanh nghiệp có hoạt động thu mua, tồn kho nguyên liệu trước mùa vụ, mức tồn kho công bố trong báo cáo tài chính theo quý cũng là chỉ số đáng tham khảo, vì mức tồn kho cao trước giai đoạn giá dự kiến biến động có thể phản ánh chiến lược chủ động của doanh nghiệp trong việc quản lý chi phí đầu vào.
Ngoài yếu tố mùa vụ trong nước, nhà đầu tư cũng nên cân nhắc thêm chu kỳ mùa vụ tại các nước sản xuất lớn khác như Brazil đối với cà phê, hay Thái Lan, Indonesia đối với cao su, vì cung cầu toàn cầu mới là yếu tố quyết định giá cuối cùng, không chỉ riêng sản lượng trong nước. Khi vụ thu hoạch tại một quốc gia sản xuất lớn gặp sự cố như hạn hán hoặc mưa trái mùa, tác động thường lan rộng ra toàn bộ thị trường thế giới.

Theo dõi nhiều yếu tố để có thể đảm bảo hiệu suất sinh lời của danh mục đầu tư
Chu kỳ mùa vụ là một trong những yếu tố nền tảng chi phối giá cà phê và cao su, tồn tại song song với các yếu tố khác như tỷ giá hay dòng vốn đầu cơ. Nhà đầu tư nên đặt số liệu giá trong bối cảnh giai đoạn mùa vụ hiện tại để có đánh giá phù hợp hơn.



